Afaanota Adda Addaa
Afaan hojii idilee Mana Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar Afaan Oromoo dha. Haata'u malee, sirni gamaaggamaa kun tajaajilamtoota hundaaf salphaa akka ta'uuf Afaan Oromoo, Amaariffaa fi Ingiliffaan akka dhiyaatu taasifameera.
Mana Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar
Odeeffannoo Guutuu Waa'ee Caasaa Mana Murtichaa fi Sirna Gamaaggama Tajaajila Abbaa Seerummaa
Marsariitiin kun caasaa Mana Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar, adeemsa kenniinsa tajaajila abbaa seerummaa, fi Sirna Gamaaggama Raawwii Hojii fi Naamusa Hojjettootaa iftoominnaan ibsa. Dabalataanis, kaayyoo bu'uuraa sirnichaa, qaamolee gamaaggamicha keessatti hirmaatan, akkasumas marsaan gamaaggamaa akkamitti akka raawwatamu hubannoo gahaa kenna.
Mana Murtichaa
Mana Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar
Teessoo / Argama
Magaalaa Shaggar, Oromiyaa, Itoophiyaa
Ulaagaalee Madaallii
Naamusa Hojii, Raawwii fi Itti Quufinsa Abbaa Dhimmaa
Qaamolee Hirmaatan
Hojjettoota Mana Murtichaa fi Abbootii Dhimmaa Yeroo Madaallitti
Waa'ee Mana Murtichaa
Hundeeffama fi Gahee Mana Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar
Manni Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar caasaa abbaa seerummaa heera mootummaa irratti hundaa'uun Magaalaa Shaggar keessatti tajaajila haqa qabeessaa fi si'ataa kennuuf hundeeffame dha. Manni murtichaa dhimmoota heeraa fi seeraan aangoon kennameef hunda dhaddachatti dhiyeessee kan murteessu yoo ta'u, dabalataanis murtiiwwan manneen murtii aanaatiin kennaman irratti ol iyyannoo dhiyaatu simatee ni qorata. Akkasumas, bulchiinsa hojii abbaa seerummaa manneen murtii magaalattii hundaa olaantummaan ni hooggana.
Manni murtichaa dhaadannoo bu'uuraa 'Haqaaf, haqaan hojjenna' jedhu qabachuun uummataaf tajaajila loogii irraa bilisa ta'e kennaa jira. Tajaajila abbaa seerummaa si'eessuu fi dhaqqabamaa taasisuufis tajaajilli 'Shaggar E-Court', dhimmoota elektirooniksiin dhiyeeffachuu (e-filing), tajaajila hiika afaanii, fi sarara bilbila tolaa 8794 diriirsee hojjetoota fi abbootii dhimmaa tajaajilaa jira. Haata'u malee, sirni gamaaggamaa kun tajaajiloota falmii idilee sana irraa adda ta'ee, kenniinsa tajaajilaa fi qulqullina raawwii hojjettootaa qofa madaaluuf kan qophaa'edha.
Caasaa Haqaa fi Teessoo Magaalaa
Sirna Abbaa Seerummaa Itoophiyaa fi Magaalaa Shaggar
Sirni abbaa seerummaa Itoophiyaa caasaa heeraa mootummaa federaalaa fi naannolee irratti hundaa'ee kan diriiredha. Haaluma kanaan, Naannoon Oromiyaas Mana Murtii Waliigalaa mataa ishee kan qabdu yoo ta'u, sadarkaa naannootti seerota hiikuu fi diriirsuu irratti qooda guddaa qabdi. Caasaa kana jalatti immoo manneen murtii ol'aanoo fi manneen murtii aanaalee hawaasa naannoo isaanii dhimmoota adda addaatiin tajaajiluuf qindaa'anii hojjettu.
Magaalaan Shaggar aanaalee bal'aa fi hawaasa baay'ee of keessatti kan qabattee jirtuudha. Abbootiin dhimmaa garagaraas tajaajila abbaa seerummaa barbaadanii Afaan Oromoo fi afaanota biyyattii birootiin manneen murtii dhiyaatu. Kanaafuu, Manni Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar fi manneen murtii aanaa kanneen akka Buraayyuu, Furii, Galaan, Sabbataa, Sulultaa fi manneen murtii aanaalee kaanis uummata bal'aa kana haqa qabeessummaan keessummeessuuf carraaqu.
Tajaajila Abbaa Seerummaa Garaagarummaa fi Hunda Galeessummaa Kabaje
Hawaasa Bal'aa
Magaalaan Shaggar aanaalee bal'aa fi jireenya uummata garaagaraa kan of keessatti qabatteedha. Kanaafuu, tajaajilli abbaa seerummaa kennamu kamiyyuu loogii fi loogummaa irraa bilisa ta'ee, nama hundaaf sadarkaa qulqullinaa walqixa ta'een kennamuu qaba.
Dhaddachoota Adda Addaa
Manni murtichaa dhaddacha dhimmoota yakkaa, hariiroo hawaasaa fi dhaddacha Shari'aa of keessaa qaba. Sirni gamaaggamaa kunis ogeessota dhaddachoota kanneen irratti tajaajilanii fi kutaalee deeggarsaa hundaa haala qindaawaan gamaaggama.
Caasaa Dhaddachaa fi Adeemsa Murtee
Sadarkaa Dhaddachaa: Mana Murtii Aanaa Irraa Gara Ol'aanaatti
Falmiin seerummaa kamiyyuu akka fedhetti bakka tokkotti kan dhaggeeffatamu osoo hin taane, sadarkaa seerri daangessee fi aangoo kenneef irratti hundaa'uun tajaajilama. Akkasumas, murtii irratti komiin yoo jiraate tartiiba seeraan ol iyyannoon mirkanaa'e hordofa.
- 01
Sadarkaa 1ffaa: Manneen Murtii Aanaa
Manneen murtii aanaa balbala jalqabaa dhimmoota abbootii dhimmaa hedduminaan itti keessummeessani dha. Abbaan dhimmaa himannaa ykn iyyannoo isaa dhiyeeffatee, dhaddachatti dhaggeeffatamee murtii seeraa bakka walitti bu'iinsi uumametti dhiyeenyatti argata.
- 02
Sadarkaa 2ffaa: Mana Murtii Ol'aanaa Magaalaa Shaggar
Manni Murtii Ol'aanaa dhimmoota aangoo jalqabaan isaaf kenname ilaalee kan murteessu ta'a. Dabalataanis, murtiiwwan manneen murtii aanaatiin kennaman irratti ol iyyannoo dhiyaatu qoratee murtii dhumaa ykn qajeelfama seeraa ni kenna.
- 03
Sadarkaa 3ffaa: Ol Iyyannoo Daran Olka'aa
Qaamni murtii Mana Murtii Ol'aanaatiin kenname irratti dogoggorri bu'uura seeraa raawwatameera jedhu, akkuma heeraa fi seerri eeyyamu gara Mana Murtii Waliigalaa Oromiyaatti dhiyaachuu danda'a. Marsariitiin gamaaggamaa kun galmee falmii hin banu, adeemsa dhaddachaas hin dhiyeessu.
Waa'ee Sirnichaa
Sirni Gamaaggamaa Maali? Kaayyoofi Daangaan Isaa Hagam?
Kaayyoo Bu'uuraa
Hojjettoonni mana murtichaa fi abbootiin seeraa qajeelfama naamusa hojii, gahumsa ogummaa, fi dhiyeessa tajaajila uummataa seeraan isaaniirraa eegamu bifa ragaan mirkanaa'een akka raawwatan mirkaneessuu dha.
Akkaataa Hojiirra Oolmaa
Yeroo gamaaggamaa murtaa'e keessatti ogeeyyiin ramadaman unkaalee madaallii qorannoo qabaniin guutu. Abbootiin dhimmaas sadarkaa itti quufinsa isaanii kallattiin galchu. Qabxiileen hundi sirna eegameen kuufamanii gabaasni bu'aa hooggansaaf dhiyaata.
Daangaa Tajaajilaa
Sirni kun abbootii seeraa, ogeessota seeraa, hojjettoota deeggarsaa, hoogganoota fi koreewwan gamaaggamaa hundaa ni haguuga. Haata'u malee, sirni kun galmee falmii yakkaa fi hariiroo hawaasaa yookaan sirna e-court hin bakka bu'u.
Galma Isa Dhumaa
Mana murtii uummanni guutummaatti itti amanu, iftoominni fi itti gaafatamummaan keessatti mirkanaa'e, fi hanqinaalee tajaajilaa ragaa qabatamaa irratti hundaa'uun yeroo gara yerootti fooyyessu uumuu dha.
Adeemsa Marsaan Gamaaggamaa Tokko Itti Raawwatamu
01
Marsaan Madaallii Banama
Manni murtichaa guyyaa jalqabaa fi xumuraa gamaaggamni itti adeemsifamu labsa. Yeroon kun erga xumuramee booda unkaaleen galteedhaa cufaa ta'u.
02
Qooda Fudhattootni Galteewwan Kennu
Hiriyaa hojii, qondaalota to'annoo, koreewwan madaallii, fi abbootiin dhimmaa unkaalee isaaniif qophaa'an xiyyeeffannoon guutu.
03
Ragaaleen Qindaa'anii Qabxii Ta'u
Yaadonni fi qabxiileen kennaman hundi kuufamuun calalamu. Namni bu'aa madaallii irratti komii qabus bifa sirriin ol iyyannoo dhiyeeffachuu danda'a.
04
Hooggansi Bu'aa Qoratee Tarkaanfii Fudhata
Gabaasni qindaa'e hooggansa ol'aanaatiif kan dhiyaatu yoo ta'u, cimina jiru jajjabeessuu fi hanqinaalee mul'atan fooyyessuuf bu'uura ta'a.
Qaamolee Gamaaggamicha Keessatti Hirmaatan
Abbootii Dhimmaa (Uummata)
Namni tajaajila mana murtichaa irraa argate yeroo madaallichi banametti qulqullina tajaajilichaa madaalee yaada isaa bilisaan kenna.
Abbootii Seeraa fi Hojjettoota
Sirnicha keessatti seensaa isaaniitiin galuun ofii isaanii fi hiriyaa isaanii madaalu; bu'aa galmee isaaniis kallattiin hordofu.
Hoogganoota fi Daayirektaroota
Hooggantoonni raawwii fi naamusa hojjettoota isaanii gamaaggamuun tajaajila mana murtichaa sadarkaa ol'aanaatti eeguuf hordoffii taasisu.
Koreewwan Gamaaggamaa fi Ol Iyyannoo
Koreen madaallii sirna loogii irraa bilisa ta'een qabxiiwwan madaallii mirkaneessa; komii dhiyaatus qoratee furmaata seeraa kenna.
Ulaagaalee Madaallii Bu'uuraa Sadii
Madaallichi utubaalee gurguddoo sadii irratti hunda'uun adeemsifama. Isaanis tajaajilli abbaa seerummaa ulaagaa guutuu qabaachuu isaa mirkaneessu.
Gamaaggama Sadarkaa Naamusa Hojii
Ogeessi kamiyyuu amanamummaa, iftoomina, of qusannaa fi kabaja dhaddachaa fi abbaa dhimmaatiif malu qabaachuu isaa mirkaneessuu.
Gamaaggama Raawwii Hojii Hojjettoota Mana Murtii
Hojiin abbaa seerummaa fi kutaalee deeggarsaa yeroo qabame keessatti, qulqullinaan fi gahaa ta'ee raawwatamuu isaa safaruu.
Gamaaggama Itti Quufinsa Abbaa Dhimmaa fi Hojjettootaa
Uummanni fi hojjettoonni tajaajila kennamu irratti amantaa fi itti quufinsa qaban sadarkaa sirrii ta'een qorachuudha.
Bu'uura Keenya
Mul'ata, Ergama fi Duudhaalee
Tajaajila abbaa seeraa kenninu hunda keessatti haqa, naamusummaa fi gahumsaaf kutannoo hin daddaqneen durfamna.
Mul'ata
Bara diijitaalaa keessatti naamusummaan, iftoominni fi haqa qabeessummaan dhiyeessa tajaajila mana murtii hunda kan ibsan fakkeenya gahumsa abbaa seeraa ta'uu.
Ergama
Sirna madaallii ragaa irratti hunda'ee fi amansiisaa ta'een raawwii hojjettoota mana murtii, sadarkaa naamusaa fi quubsummaa uummataa yeroo hunda madaaluu fi fooyyessuu.
Duudhaalee Bu'uuraa
- Naamusummaa fi Amanamummaa — Sadarkaa naamusa olaanaa kabajuu
- Iftoomina — Adeemsa ifa ta'ee fi itti gaafatamummaa qabu
- Haqa Qabeessummaa — Hundumaaf loogii malee tajaajila kennuu
- Gahumsa Olaanaa — Dhiyeessa tajaajilaa keessatti fooyya'iinsa itti fufaa
Tajaajila Abbaa Seerummaa Qulqulluu fi Haqa Qabeessa Mirkaneessuuf
Yeroo gamaaggamaa banametti abbaan dhimmaa yaada itti quufinsa isaa asirratti kennuu danda'a. Hojjettoonni mana murtichaas seensaa isaanii fayyadamuun madaallii isaaniif qophaa'e ni raawwatu.